MAHADEE

....................................(ภาพ 1: ลักษณะของต้นมะหาด)

........มะหาด (อังกฤษ: lakoocha) เป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ Moraceae ต้นกำเนิดจากทวีปเอเชียใต้ นิยมปลูกเอาไว้ใช้ประโยชน์ทุกส่วนของต้น สามารถเจริญเติบโตได้ในดินทรายดินร่วนปนทรายดินร่วน และ ดินเหนียว มีความทนทานต่อความแห้งแล้งได้ดีมาก ชอบบริเวณที่มีความชื้นสูงและแสงแดดเข้าถึงได้น้อย มักขึ้นกระจายตามป่าดิบทั่วไป

ชื่อวิทยาศาสตร์ Artocarpus lakoocha Roxb.

........ชื่อในแต่ละภูมิภาค มะหาดจะมีชื่อเรียกต่างๆ กันกล่าวคือ ภาคเหนือเรียก หาดหนุน ในจังหวัดเชียงใหม่เรียก ปวกหาด ภาคกลางเรียก หาด ทางภาคใต้เรียก มะหาด ในจังหวัดตรังเรียก มะหาดใบใหญ่ และตั้งแต่จังหวัดราธิวาสถึงประเทศมาเลเซีย เรียก กาแย , ตะแป , ตะแปง

ลักษณะ

........มะหาด เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ ลำต้นตั้งตรง ความสูง 15 - 20 เมตร เปลือกสีน้ำตาลไหม้เป็นลายแตกละเอียด มีส่วนยอดเป็นพุ่มหนาและทึบ

ใบไม้ เป็นใบเลี้ยงเดี่ยว ขนาดวงรีจนถึงรูปไข่ กว้าง 5 - 20 เซนติเมตร ยาว 10 - 30 เซนติเมตร ที่ขอบใบมีริ้วขึ้นโดยรอบ มีขนขึ้นทั้ง 2 ด้านของใบ

ดอกจะออกในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนเมษายน และกลายเป็นผลในเดือนมีนาคมถึงเดือนพฤษภาคม ลักษณะดอกจะมีสีขาวอมเหลืองมีขนาดเล็ก

ผลมีสีเขียว เมื่อสุกจะมีสีเหลืองรัศมีจากจุดศูนย์กลางยาว 2.5 - 5 เซนติเมตร รูปร่างกลมแป้นใหญ่ มีทรงบิ้วเบี้ยวเป็นบางลูก เปลือกนอกผิวขรุขระ เนื้อผลค่อนข้างนุ่ม แต่ละผลมีเมล็ด 1 เมล็ด รูปทรงรี
ประโยชน์ของต้นมะหาด

........ต้นมะหาดที่สามารถนำมาใช้ผลประโยชน์ได้นั้นจะต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 5 ปี

(ภาพ 2 : แก่นไม้มะหาดที่มีอายุมากกว่า 5 ปีขึ้นไป)

ประโยชน์ทางสมุนไพร

· แก่น - ใช้แก่นมะหาดสับเป็นชิ้นเล็ก ๆ ต้มเคี่ยวกับน้ำจนเกิดฟอง ช้อนฟองออก กรองกับผ้าขาวบาง พักสะเด็ดน้ำ แล้ว นำมาตากให้แห้งหรือย่างกับไฟ นำมาบดจะได้ผงสีเหลืองเรียกว่า "ปวกหาด" ใช้ผงประมาณ 3 - 4 กรัมหรือ 1 - 2 ช้อนชา ผสมกับน้ำสุกที่เย็นแล้ว สามารถผสมน้ำมะนาวลงไปด้วย รับประทานก่อนอาหารเช้า หลังปวดหาดไปแล้ว 2 ชั่วโมง ให้รับประทานดีเกลือตาม เพื่อถ่ายตัวพยาธิออกมา สามารถทานแก้อาการท้องผูก ท้องอืด ท้องเฟ้อได้หรือนำผงปวกหาดมาละลายกับน้ำ ทาแก้ผื่นคัน

· ราก - ใช้ลดอาการไข้ แก้กระษัยเส้นเอ็น ขับถ่ายถ่ายพยาธิ แก้พิษร้อน

· เปลือก - ใช้ลดอาการไข้

ประโยชน์ด้านเครื่องสำอาง
........สารสกัดจากแก่นมะหาด (Artocarpus lakoocha heartwood extract) มีสารสำคัญที่ช่วยให้ผิวกายขาว คือ Oxyresveratrolโดยสาร Oxyresveratrol นี้จะมีปริมาณต่างกันตามวิธีการสกัด ซึ่งถ้าแหล่งสกัดไม่มีความรู้เพียงพอหรือวัตถุดิบไม่เหมาะสม อาจได้ปริมาณสารสำคัญเพียงน้อยนิดและไม่ให้ประสิทธิภาพเท่าที่ควร ดังนั้นการเลือกใช้สารสกัดจากแก่นมะหาดหรือเครื่องสำอางที่ผสมสารสกัดจาก แก่นมะหาดจะต้องเลือกจากแหล่งที่มีความน่าเชื่อถือ สามารถแสดงวิธีการสกัด ความเข้มข้นของสาร และใบรับรองความปลอดภัยได้